วิธีคิดค่าน้ำค่าไฟแผงตลาด ตามมิเตอร์หรือเหมาจ่ายแบบไหนเหมาะกับตลาดคุณ
เปรียบเทียบการคิดค่าน้ำค่าไฟแผงตลาดแบบตามมิเตอร์กับแบบเหมาจ่าย วิธีตั้งอัตราต่อหน่วย ขั้นตอนจดมิเตอร์ที่ไม่พลาด และวิธีรวมค่าน้ำไฟเข้าบิลค่าเช่า
ค่าสาธารณูปโภคเป็นรายได้ก้อนที่สองของตลาดรองจากค่าเช่า แต่เป็นก้อนที่ทะเลาะกับผู้เช่าบ่อยที่สุด เพราะผู้เช่าไม่เห็นว่าตัวเลขมาจากไหน บทความนี้อธิบายสองวิธีคิดที่ใช้กัน ข้อดีข้อเสีย และวิธีทำให้ตัวเลขโปร่งใส
สองวิธีคิดค่าน้ำค่าไฟ
| ตามมิเตอร์ | เหมาจ่าย | |
|---|---|---|
| หลักการ | ใช้เท่าไรจ่ายเท่านั้น | จ่ายจำนวนคงที่ต่อรอบ |
| ต้องมี | มิเตอร์ย่อยทุกแผง และคนจดทุกรอบ | ตารางอัตราตามประเภทแผงหรืออุปกรณ์ |
| ยุติธรรม | สูง | ต่ำเมื่อผู้เช่าใช้ไฟต่างกันมาก |
| งานประจำ | จดมิเตอร์และคำนวณทุกรอบ | แทบไม่มี |
| เหมาะกับ | ตลาดรายเดือน แผงที่ใช้ไฟมาก (ตู้แช่ เตา) | ตลาดนัดรายวัน แผงที่ใช้แค่หลอดไฟ |
ตลาดหลายแห่งใช้ผสม เช่น ไฟคิดตามมิเตอร์เพราะต่างกันมาก ส่วนน้ำเหมาจ่ายเพราะใช้ใกล้เคียงกันและติดมิเตอร์น้ำต่อแผงยาก
แบบตามมิเตอร์ ตั้งอัตราต่อหน่วยอย่างไร
ตลาดจ่ายค่าไฟให้การไฟฟ้าในอัตราของผู้ใช้ประเภทกิจการ แล้วเรียกเก็บผู้เช่าในอัตราต่อหน่วยที่ตลาดกำหนด โดยทั่วไปอัตราที่เก็บผู้เช่าจะสูงกว่าที่ตลาดจ่ายเล็กน้อย เพื่อชดเชยค่าสูญเสียในสายไฟ ค่าไฟส่วนกลาง และค่าดูแลระบบ
หลักที่ควรยึดคือ ระบุอัตราไว้ในสัญญา และ ใช้อัตราเดียวกันทั้งโซน ถ้าจะปรับอัตรา ให้แจ้งล่วงหน้าและมีผลกับรอบถัดไป ไม่ย้อนหลัง
อัตราที่เรียกเก็บผู้เช่าควรสมเหตุสมผลและอธิบายได้ ข้อมูลในบทความนี้เป็นแนวปฏิบัติทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากไม่แน่ใจเรื่องเพดานอัตราหรือข้อกำหนดในพื้นที่ ควรตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ขั้นตอนจดมิเตอร์ที่ไม่พลาด
การจดมิเตอร์คือจุดที่ผิดพลาดบ่อยที่สุดของวิธีนี้ ข้อผิดพลาดที่พบคือจดสลับแผง จดตกหลัก และลืมจดบางแผง วิธีลดความผิดพลาด
- จดวันเดียวกันทุกรอบ เช่น ทุกวันที่ 25 ของเดือน เพื่อให้จำนวนวันในแต่ละรอบใกล้เคียงกัน
- ไล่ตามลำดับรหัสแผง เดินตามผังตลาด A-01, A-02 ไปเรื่อย ๆ ไม่ข้ามไปมา
- ถ่ายรูปมิเตอร์ทุกตัว ให้เห็นทั้งเลขและรหัสแผง ใช้เป็นหลักฐานเมื่อผู้เช่าสงสัย
- เทียบกับเลขรอบก่อนทันที ถ้าเลขรอบนี้น้อยกว่ารอบก่อน หรือหน่วยที่ใช้กระโดดผิดปกติ ให้ตรวจซ้ำที่หน้างาน อย่ารอมาเจอตอนออกบิล
- ออกบิลภายใน 1 ถึง 2 วันหลังจด ยิ่งช้าผู้เช่ายิ่งจำการใช้ไฟของตัวเองไม่ได้
หน่วยที่คิดเงิน = เลขมิเตอร์รอบนี้ ลบ เลขมิเตอร์รอบก่อน แล้วคูณอัตราต่อหน่วย ตัวอย่าง แผง B-05 รอบก่อน 1,240 รอบนี้ 1,312 ใช้ไป 72 หน่วย อัตรา 8 บาท คิดเป็น 576 บาท
แบบเหมาจ่าย ตั้งตารางอัตราอย่างไร
ค่าไฟแบบเหมาจ่ายที่ยุติธรรมขึ้นคือเหมาตามอุปกรณ์ ไม่ใช่เหมาเท่ากันทุกแผง ตัวอย่างตารางที่ตลาดนัดใช้กัน
| อุปกรณ์ | เหมาต่อวัน |
|---|---|
| หลอดไฟ 1 ถึง 2 ดวง | 20 บาท |
| หลอดไฟ + พัดลม | 30 บาท |
| ตู้แช่ 1 ตู้ | 60 บาท |
| เตาไฟฟ้า หรือหม้อทอด | 80 บาท |
ตัวเลขข้างต้นเป็นเพียงตัวอย่าง แต่ละตลาดควรคำนวณจากค่าไฟจริงที่ตลาดจ่ายหารด้วยจำนวนแผงและวันเปิด แล้วปรับตามประเภทอุปกรณ์
รวมค่าน้ำไฟเข้าบิลค่าเช่าอย่างไร
ผู้เช่าอยากเห็นบิลเดียวที่บอกว่าเดือนนี้ต้องจ่ายทั้งหมดเท่าไร โดยแยกรายการให้เห็น เช่น ค่าเช่า 2,000 ค่าไฟ 576 ค่าน้ำเหมา 100 รวม 2,676 บาท การแยกรายการในบิลและในใบเสร็จช่วยลดคำถามและทำให้รายงานรายได้แยกประเภทได้ภายหลัง
ถ้าทำด้วยมือ ขั้นตอนนี้คือการเปิดตารางมิเตอร์ คำนวณทีละแผง แล้วไปเขียนบิลรวมกับค่าเช่า ซึ่งเป็นงานที่ผิดพลาดง่ายเมื่อแผงเยอะ
Vendra ตั้งค่าได้ต่อแผงว่าคิดตามมิเตอร์หรือเหมาจ่าย พนักงานจดมิเตอร์จากมือถือโดยเห็นเลขรอบก่อนไว้เทียบ ระบบไม่ให้บันทึกเลขที่น้อยกว่ารอบก่อน คำนวณหน่วยและยอดเงินให้ แล้วรวมเข้ากับค่าเช่าของรอบนั้นเป็นบิลเดียว ดูขั้นตอนได้ในคู่มือจดมิเตอร์ และคู่มือค่าสาธารณูปโภคแบบเหมาจ่าย
สรุป
เลือกวิธีคิดตามลักษณะตลาด ตลาดรายเดือนที่ผู้เช่าใช้ไฟต่างกันมากควรคิดตามมิเตอร์ ตลาดนัดรายวันที่ใช้แค่หลอดไฟใช้เหมาจ่ายตามอุปกรณ์ได้ ไม่ว่าวิธีไหน ให้ระบุอัตราในสัญญา จดมิเตอร์วันเดียวกันทุกรอบพร้อมรูปถ่าย และแสดงรายการแยกในบิลเสมอ ความโปร่งใสคือสิ่งที่ทำให้ผู้เช่าจ่ายโดยไม่ต้องถาม